Μακεδονία ξακουστή!! Γ' μέρος

Πριν από 100.000 - 250.000 έτη

     Φαίνεται όμως ότι η Μακεδονία υπήρξε μια από τις κοιτίδες του παλαιολιθικού ανθρώπου. Σύμφωνα με τα ευρήματα της τελευταίας δεκαετία, στο μακεδονικό χώρο επλανώντο πρωτόγονα ανθρώπινα πλάσματα, ακόμη και κατά την τρίτη παγετώδη εποχή, πριν δηλαδή 250.000 χρόνια. Αυτή την ηλικία έχει πραγματικά ένας λίθινος πέλεκυς, που το 1958 βρέθηκε στην περιοχή της Κοζάνης, από τον Άγγλο καθηγητή του πανεπιστημίου του Καίμπριτζ Ε. Χιγκς. Ο πέλεκυς αυτός είναι το παλαιότερο ανθρώπινο δείγμα που υπάρχει σ' όλη την Ελλάδα.

Σπήλαιο Πετραλώνων

     Σπουδαιότερα όμως είναι τα ευρήματα του χωριού Πετράλωνα της Χαλκιδικής. Το χωριό τούτο βρίσκεται σε απόσταση 75 χλμ, από τη Θεσσαλονίκη. Το 1959, σε ένα σπήλαιο έξω από το χωριό αυτό, βρέθηκε ανάμεσα σε οστέϊνα και λίθινα εργαλεία, ένα ανθρώπινο κρανίο. Όταν οι επιστήμονες - ανθρωπολόγοι, βιολόγοι και παλαιοντολόγοι - αντίκρυσαν αυτό το μακάβριο εύρημα, ενθουσιάστηκαν. Γιατί είναι τούτο μοναδικό στην Ελλάδα. Και όχι μόνον τούτο, αλλ' είναι ακόμη και ένα από τα λίγα δείγματα σε όλο τον κόσμο, όσα διατηρούνται σε τόσο καλή κατάσταση.

Ο παλαιάνθρωπος των Πετραλώνων

     Οι σχετικές διαπιστώσεις έγιναν εύκολα. Το κρανίο εκείνο που τοποθετήθηκε σε γυάλινη προθήκη στο εργαστήριο Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ανήκει σε άνθρωπο που έχει ζήσει την τετάρτη παγετώδη εποχή, δηλαδή πριν από 60.000 - 120.000 χρόνια. Ένα από τα δόντια του κρανίου εκείνου δείχνει ότι έχει προσβληθή από τερηδόνα. Το γεγονός τούτο ανατρέπει τη θεωρία ότι η ασθένεια αυτή των δοντιών είναι "νόσος του συγχρόνου πολιτισμού".
Ο άνθρωπος, στον οποίο ανήκε το κρανίο, ήταν βραχύσωμος, ελαφρά σκυφτός, με ανεπτυγμένες τις σιαγόνες, με πελώρια δόντια και με στενώτατο μέτωπο. Φυσικά δεν μπορεί να είναι βέβαιο, αν είναι ο άμεσος πρόγονος του σημερινού ανθρώπου. Πιθανό όμως και οι δύο περιπτώσεις, ο άνθρωπος με το κρανίο της παλαιολιθικής εποχής και ο σημερινός άνθρωπος, να είναι χωριστές εξελικτικές μορφές που έχουν, ως κοινό πρόγονό τους, κάποιο παλαιότερο πιθηκοανθρωποειδές όν. Και ίσως ο άνθρωπος του κρανίου να εξέλιπε, χωρίς να αφήση άμεσους απογόνους. Αυτά υποστηρίζουν οι ανθρωπολόγοι.
     Πάντως ο άνθρωπος των Πετραλώνων ανήκε στον ίδιο τύπο με όλους τους άλλους, όσοι ανήκουν στον "παλαιάνθρωπο του Νεάντερταλ" είναι όμως ο αρχαιότερος των άλλων, που έχουν βρεθή έως σήμερα στον κόσμο. Γι' αυτό το λόγο και έχει δικά επωνομαστή "παλαιάνθρωπος".

Εκμαγείο του κρανίου του Αρχανθρώπου των Πετραλώνων (αριστ.,) και αναπαράσταση του προσώπου του κατά τον Άρη Πουλιανό. Μουσείο της Ανθρωπολογικής Εταιρείας ...

     Παρά τον ελάχιστο εγκέφαλο, όπως δείχνει η διαμόρφωση του κρανίου, το ανθρώπινο τούτο πλάσμα, ο "παλαιάνθρωπος της Χαλκιδικής" είχε σκέψη, αφού χρησιμοποιούσε τη φωτιά και κατασκεύαζε εργαλεία. Είχε επίσης και ψυχικό κόσμο, αφού έθαβε τους νεκρούς του. Ζούσε επίσης μαχόμενο εναντίον των θηρίων της εποχής του, όπως τέτοια ήταν αρκούδες, πάνθηρες, ρινόκεροι, ύαινες. Και όταν τα κατανικούσε, είχε τη συνήθεια να βγάζει τα δόντια τους και να τα κρεμά, σαν τρόπαια και σαν φυλακτά, στο στήθος του.
     Έμενε ο άνθρωπος αυτός μέσα σε σπηλιές, που διεκδικούσε την κατοχή τους από αντιπάλους επικίνδυνους, τις πελώριες σπηλαίες αρκούδες. Πάντως το σπήλαιο των Πετραλώνων, του οποίου οι κύριες στοές έχουν μήκος 450 μ. δεν χρησίμευε ως κατοικία του. Πιθαν΄΄ωτερο είναι ότι χρησίμευε ως παγίδα των ζώων. Συχά δηλαδή, όταν κάποιο άγριο κοπάδι έφθανε κοντά, τότε ο άνθρωπος εκείνος με πέτρες και με φωνές το ανάγκαζε να τρέξη προς τη φρεατώδη είσοδο του σπηλαίου. Τις στιγμές εκείνες πολλά από τα ζώα αυτά γκρεμίζονταν μέσα στο σπήλαιο. Και τότε αυτός κατέβαινε προσεκτικά και τα σκότωνε με τα λίθια όπλα του, από τα οποία κυριώτερα ήταν - και βρέθηκε τούτο μέσα στην ίδια σπηλιά - μια πέτρα από ασβεστόλιθο με μια τρύπα στη μέση. Από εκείνη την τρύπα περνούσε ένα πρωτόγονο σχοινί, καί είχε έτοιμο, ή για εξακοντισμό ή σαν αγχέμαχο, ένα τρομερό όπλο του. 
     Αυτός ήταν ο "παλαιάνθρωπος Μακεδών" που τα ίχνη του βρέθηκαν στο διάσημο πια σπήλαιο των Πετραλωνων. Το σπήλαιο τούτο δικαιολογημένα μπορεί να το χαρακτηρίσουμε σαν ένα μουσείο ανυπολόγιστης επιστημονικής αξίας.

Α' μέρος  https://eismnimin.blogspot.com/2019/04/blog-post_5.html
Β' μέρος https://eismnimin.blogspot.com/2019/04/blog-post_6.html

Παγκόσμιος Λαογρ. και Γεωγρ. Εγκυκλ. ΕΛΛΑΣ -  Α' τ.,  εκδ. Χ. Γιοβάνης 1969

Μακεδονία ξακουστή!! Β' μέρος

Τι είναι Μακεδόνες;

     Λείψανα πανάρχαιης κοινωνικής ζωής έχουν ανακαλυφθή πολλά στη Μακεδονία από ανασκαφές. Νεολιθικοί οικισμοί που κρύβονται μέσα στις λεγόμενες "τούμπες" (τεχνητά υψώματα στους μακεδονικούς κάμπους) ήρθαν σε φως στα Σέρβια (κοντά στη γέφυρα του Αλιάκμονος), στα Ορμύλια, στα Κριστανά, στο Μολυβόπυργο, στην Όλυνθο, στον Άγιο Μάμα. Τα σημαντικώτερα όμως ανασκαπτικά ευρήματα έγιναν το 1968, χάρη στις συνδυασμένες προσπάθειες αποστολών των Πανεπιστημίων του Σέφηλντ Μ. Βρεταννίας και του Λος Άντζελες των ΗΠΑ. Τα ευρήματα αυτά βρέθηκαν 15 χλμ.νοτιοδυτικά της Δράμας, στην περιοχή των χωριών Σιταγροί, Φωτολείβος και Αλιστράτη.

Είσοδος στους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας

Στην τοποθεσία αυτή μια "τούμπα" που ονομάσθη τελικά "Τούμπα του Φωτολείβου", απεκάλυψε οικισμούς με διαδοχικά στρώματα, που αρχίζουν στη Μεσαιονεολιθική εποχή (από 4.500 π.Χ.) και τερματίζονται στη Χαλκή εποχή (από 3.000 - 2.500 π.Χ.). Έτσι σε μια χρονική διαδρομή 2.000 ετών, η περίφημη αυτή τούμπα αποδεικνύει ότι υπήρχε στη Μακεδονία ανεπτυγμένος πολιτισμός παλαιός 4.000 έως 6.500 χρόνια και ότι η ακτινοβολία του πολιτισμού εκείνου έφθασε έως το Δούναβη (Γκουμελνίτσα της Ρουμανίας).
     Οι άνθρωποι εκείνοι, οι "πρώτοι" γνωστοί έως σήμερα Μακεδόνες, ήσαν φυσικά αυτόχθονες. Και είναι αρχαιότεροι ακόμη και των λεγομένων Πελασγών. Από τις νεώτερες ανθρωπολογικές μελέτες προκύπτει ότι φυλετικά οι άνθρωποι εκείνοι ανήκαν σ' έναν από τους κλάδους της Μεσογειακής φυλής. Αργότερα αρχίει η κάθοδος των ελληνικών φύλων, στα τέλη της 3ης π.Χ. χιλιετηρίδος. Εκείνα τα φύλα θα περνούσαν υποχρεωτικά από τη Μακεδονία, άρα και θα εγκαθίσταντο μερικώς σ' αυτήν, προκειμένου αργότερα να απλωθούν προς Νότο.

Το "Μακεδνόν Έθνος"
     Η κάθοδος εκείνη (Αχαιοί, Ίωνες, Δωριείς) διήρκεσε πάνω από 1.000 χρόνια. Στη Μακεδονία εγκατεστάθησαν διάφορες ομάδες των Αχαιών και των Δωριέων. Μεταξύ εκείνων ήταν και το "Μακεδνόν έθνος", φυλή δωρική, που επεβλήθη πολιτικά στις άλλες εντόπιες εθνολογικές ομάδες, γι' αυτό και έδωσε το όνομά του σε όλη εκείνη την πλατειά περιοχή.

     Όπως είδαμε, πρώτη φορά το "Μακεδνόν έθνος" το μνημονεύει ο Ηρόδοτος. Τούτο εγκατεστάθη στην Ημαθία, που μετεβλήθη έτσι σε κέντρο των Μακεδόνων. Εκεί, στην Ημαθία, εμφανίζονται οι αρχικοί συνοικισμοί, αρχαϊκά και σημαντικά κέντρα της δυνάμεως των Μακεδόνων, που έμελλαν αργότερα να εξελιχθούν σε περιλάλητες πόλεις, όπως τέτοιες είναι η Βέροια, το Κίτιο, και ιδίως αι Αιγαί (1) ή άλλως η Έδεσσα.

     Δεν υπάρχει λοιπόν θέμα αμφισβητήσεως για την εθνολογική ελληνικότητα της Μακεδονίας. 

     Οι νεώτερες μάλιστα έρευνες που επεκτείνονται στν ανθρωπολογία, προωρούν σε νέους δρόμους. Καταφαίνεται δηλαδή ότι ανθρωπολογικά οι σημερινοί Μακεδόνες είναι όχι μόνο στενοί συγγενείς αναμεταξύ τους, αλλά και προς τους αρχαίους Μακεδόνες. Φαίνεται ακόμη ότι είναι συγγενείς και με αυτούς τους προϊστορικούς, τους προπελασγικούς αυτόχθονες κατοίκους της χώρας, δηλαδή τους Νεολιθικούς Μακεδόνες. 
     Αν αυτή η άποψη οριστικοποιηθή αποδεικτικά, τότε ενισχύεται μια νεώτατη θεωρία, ότι όλοι οι Έλληνες, και φυσικά οι κάτοικοι της Μακεδονίας είναι απόγονοι των αρχικών αυτοχθόνων κατοίκων. Ενισχύεται συνεπώς η βάσιμη θεωρία, ότι υπάρχει γενετική αλληλουχία στον πληθυσμό της Ελλάδος, τέτοια που αρχίζει από τη νεολιθική εποχή και συνεχίζεται έως και σήμερα. Συνεπώς οι ρίζες του Ελληνισμού γενικά και των Μακεδόνων ειδικά, είναι πολύ παλαιότερες απ' όσο συνήθως λέγεται και πιστεύεται. Δεν ανάγονται δηλαδή απλώς στο 2.000 π.Χ. αλλά στο 4.000 ή 6.000 π.Χ. και ακόμη πιο πέρα. Τις βλέπουμε τις ρίζες αυτές να προχωρούν και να χάνωνται βαθειά μέσα στο χρόνο, στα στρώματα και αυτής της λιθίνης εποχής.

(1) «Αι Αιγεαί» ήταν μια πόλη «κατά κώμας», ένα ‘ανοιχτό’ πολεοδομικό μόρφωμα με το «άστυ» στο κέντρο και πολλούς μικρούς και μεγάλους οικισμούς ολόγυρα, ο αριθμός των οποίων δικαιολογεί τον πληθυντικό του ονόματος, όπως συμβαίνει με πολλές άλλες αρχαίες πόλεις, όπως αι Αθήναι, αι Θήβαι, αι Φεραί κ.λ.π. Tο μόρφωμα αυτό που αναπτύχθηκε οργανικά στο χρόνο αποτυπώνει στο χώρο το αρχαιότροπο μοντέλο μιας κοινωνίας στηριγμένης στην αριστοκρατική δομή των γενών με σημείο αναφοράς και πόλο συνοχής τη βασιλική εξουσία.

Το ανάκτορο των Αιγών

Α' μέρος  https://eismnimin.blogspot.com/2019/04/blog-post_5.html

Παγκόσμιος Λαογρ. και Γεωγρ. Εγκυκλ. ΕΛΛΑΣ -  Α' τ.,  εκδ. Χ. Γιοβάνης 1969

Μακεδονία ξακουστή!! Α' μέρος

Το όνομα Μακεδονία

    

     Το όνομά της, που συγκινεί σήμερα τον Ελληνισμό, έρχεται από την ένδοξη εποχή της αρχαίας Ελλάδος. Το αναφέρει για πρώτη φορά ο Ηρόδοτος (Ε, 17). Με το όνομα τούτο ο αρχαίος ιστορικός, ο "πατέρας της ιστορίας" ονομάζει Μακεδονία την περιοχή που είναι πέρα από τον Πηνειό ποταμό και τον Όλυμπο. Την αποκαλεί Μακεδονία (Ζ, 127) και τους κατοίκους της Μακεδόνες ή "Μακεδνόν έθνος", που είναι κατά τον Ηρόδοτο γένος δωρικό. Δωριείς δηλαδή είναι οι Σπαρτιάτες και αναγνωρίζουν γενάρχη τους τον Ηρακλέα. Δωριείς όμως είναι παράλληλα και οι αρχαίοι Μακεδόνες, μέσα στη γλώσσα των οποίων δεσπόζουν τα δωρικά στοιχεία. Τούτο το γένος θρυλλείται ότι κατοικούσε αρχικά στη Φθιώτιδα, αλλά εξεδιώχθη από κει και κατέφυγε στην Πίνδο. Έτσι το όνομα Μακεδόνες ετυμολογείται από την μακεδονική ρίζα "μάκος" που σημαίνει μήκος ή επιμήκης. Συνεπώς, υποστηρίζουν πολλοί, και το όνομα Μακεδόνες υπονοεί ορεσίβιους ανθρώπους που έχουν ανάστημα υψηλό, είναι εύρωστοι, πολεμικοί και γενναίοι.
     Κατά μιαν άλλη μυθολογική εκδοχή, το όνομα Μακεδονία, οφείλεται στον Μακεδόνα, που ήταν γιος του μυθικού Αιόλου, του θεού των ανέμων, ή στο γενάρχη Μακεδόνα, γιο του Λυκάονος και πατέρα της Πίνδου.
     Τρίτη τέλος ερμηνεία υποστηρίζει ότι η περιοχή ονομάσθηκε έτσι από τον γενάρχη Μακεδόνα, που ήταν γιος του Διός και της Θυίας, κόρης του Δευκαλίωνος. Αυτός απέκτησε τέκνα τον Άμαθος και τον Πίερον. Από τον τελευταίον εκείνον ονομάσθηκαν τα Πιέρια όρη της Μακεδονίας.
     Όλες ωστόσο οι εκδοχές αυτές αποδεικνύουν ότι η λέξη Μακεδονία έχει σαφώς ελληνική την προέλευσή της. Ελληνική έχει την προέλευση του ονόματος, όπως ελληνική έχει και την ιστορία της, είτε είναι νεώτερη και μεσαιωνική, είτε είναι αρχαία και προϊστορική που χάνεται στα βάθη των αιώνων. 
     Άλλωστε η Μακεδονία, σα γεωγραφική μονάδα, υπήρξε η βάση εκτοξεύσεως (για να μεταχειριστούμε μια μεταφορά) απ' όπου με τον καταπληκτικό πύραυλο που τον επινόησε ο τολμηρός Μέγας Αλέξανδρος, εξετοξεύθη στα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου ο ελληνικός πολιτισμός. Αν μεταβλήθη η ιστορία των λαών της γης, αν εξαπλώθη ο χριστιανισμός σε όλα τα έθνη, αν, τέλος, υπάρχει σήμερα αυτό που λέγεται δυτικός πολιτισμός, όλα αυτά - η πεμπτουσία του σημερινού παγκόσμιου πολιτισμού - οφείλονται στην τόλμη των Μακεδόνων, στην τόλμη και στην ορμή της ψυχής της Μακεδονίας. Η Μακεδονία συνεπώς, είναι ένα παγκόσμιο ορόσημο. Η διδαχή του Αποστόλου Παύλου στους Φιλίππους της μακεδονικής γης αποτελεί απλώς την ανταπόδοση σ' εκείνο το τόλμημα του Αλεξάνδρου. 

Παγκόσμιος Λαογρ. και Γεωγρ. Εγκυκλ. ΕΛΛΑΣ -  Α' τ.,  εκδ. Χ. Γιοβάνης 1969

Απρίλιος

Ο μήνας των λουλουδιών, που συμπληρώνεται από τη φυσική δραστηριότητα του ακολούθου μηνός, Μάη, γι' αυτό και πολλές φορές ο λαός τους ενώνει: Απριλομάης ή Μαγιάπριλο, λέει τη συνολική χρονική τους διάρκεια. Φορτώνοντας ή μεταθέτοντας κάτι "στα μαγιάπριλα" (κατά τους Ζακυνθινούς) είναι σαν να λέμε :στο μήνα που δεν έχει Σάββατο" δηλαδή ποτέ. Μαζί προσφέρουν κηπουρικά: "Απρίλης, Μάης, κουκιά μεστωμένα", αλλά και τα περισσότερα ναυάγια: "Των καλών ναυτών οι γυναίκες, τον Απριλομάη χηρεύουν" ή "το Μαγιάπριλο χηρεύουν". 
Οι Χιώτες τους έχουν για δουλευτάρικο δίμηνο: "Τον Απρίλη και τον Μάη έπαιρνε ακαμάτη εργάτη". Ενώ το πέρας τους δηλώνει θέρος: "Απρίλης - Μάης, κοντά 'ν' το θέρος". 

Ο Απριλομάης είναι ικανός να σε ξεγελάσει. Το παχύ χορτάρι του κάνει τα ζώα να φαίνονται πρόσκαιρα καλόσογα, όπως η καλοντυμένη γυναίκα τη Λαμπρή. Γι' αυτό λένε: "Τον Απριλομάη το νου σου: να μη ζηλέψεις τη Λαμπρή γυναίκα και τον Απριλομάη φοράδα".
Λέγεται και Λαμπριάτης, Αηγιωργίτης, Γρίλης, Τιναχτοκοφινίδης ή Ξεροκοφινάς (γιατί ξετινάζει τα τελευταία αποθέματα τροφών στα κοφίνια). Οι Πανορμίτες τον λένε και Καπρίλη.

"Απρίλης με τα λούλουδα και Μάης με τα ρόδα" λέει το δημοτικό τραγούδι. Και στη Δημητσάνα τραγουδούν: "Ο Απρίλης έχει τη δροσιά κι΄ο Μάης τα λουλούδια". Μην ξεχνάτε επίσης πως τις νύχτες του Απρίλη λαλούν τ' αηδόνια ακατάπαυστα.
Στη Σύρο λένε "το νερό τ' Απριλιού είναι ο πλούτος του κόσμου". 
Οι γεωργοί εύχονται να βρέξει:

Αν κάνει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα,

χαρά σ' εκείνον τον ζευγά, που 'χει πολλά σπαρμένα

Ένα άλλο λέει:

Αν βρέξ' ο Απρίλης δώδεκα κι ο Μάης πέντε - δέκα

να δεις το κοντοκρίθαρο πως στρίβει το μουστάκι!

Το κρύο του Απρίλη το φοβάται ο λαός: "Μάρτη μ' , Μάρτη μ' , φοβερέ, και Απρίλη μ' χιονερέ", λένε, γιατί όσο και μαλακός και νά 'ναι, το πρινάρι θ' ανάψει κάποια στιγμή στο τζάκι, καθώς λένε οι Πόντιοι: "Απρίλης κι αν καταπράεσεν, απρινάρευτος κι' εξέβρεν".
Τα κρύα όμως βαστούν ως τις 18 του μηνός.

Ως τ' Απριλιού τα δεκαοχτώ

νάχες το μάτι σου ανοιχτό

Πέρδικα ψόφησε στ' αυγό.

Πρωταπριλιά
Ο Απρίλιος μπαίνει με ένα γαλλικό έθιμο, που παγκοσμιοποιήθηκε, το πρωταπριλιάτικο ψέμα. Το poisson d' Avril (πρωταπριλιάτικο ψάρι) διαδόθηκε γρήγορα και τον 18ο αι. το βρίσκουμε ήδη πολύ διαδεδομένο σε Γαλλία, Αγγλία έως και Ινδία. Ξεκίνησε από τους γάλλους ψαράδες, που έλεγαν ότι την 1η Απριλίου ξεκινούσαν την αλιευτική τους περίοδο. Επιστρέφοντας από τη θαλασσινή τους εξόρμηση, έδιναν σε όποιον έβρισκαν μπροστά τους να πιάσει πράγματα που γλιστρούσαν σαν ψάρια απ' τα χέρια κι έτσι τον κορόϊδευαν.
Στην Ελλάδα το έθιμο απαντάται στους Κοζανίτες και στους Μυκονιάτες αλλά με ένα μήνα διαφορά.
Οι Κοζανίτες λένε ψέμματα τον Μάρτιο οι δε Μυκονιάτες την Πρωτομαγιά!!

Τάματα και Αναθήματα - Γ. Λεκάκης - Εκδ. Γεωργιάδης 2001

Έστησε ο έρωτας χορό με τον ξανθό Απρίλη!

Ο μήνας που « ξανοίγεται » ο έρωτας, ο μήνας των λουλουδιών , των ανθισμένων δέντρων, της περισυλλογής, των Παθών, της Ανάστασης και της ομορφιάς.

της Ελένης Μπετεινάκη

Κι έχει ένα χρώμα ο ουρανός τούτες τις μέρες, κίτρινο , ξανθό κι άλλες φορές γαλάζιο, λευκό και ροζ. Κι είναι τα πρωινά γεμάτα μυρωδιές και χώμα που αναπνέει. Κι αν κοιτάξεις τα σύννεφα θαρρείς πως προχωράνε με βήμα αργό γιατί ξέρουν πως έρχεται σίγα σιγά ο καιρός που κι εκείνα θα πρέπει να ξεκουραστούν απ ΄το βαρύ φορτίο του χειμώνα…

Απρίλη μου ξανθέ λέει ο ποιητής… Να φταίει ο ήλιος που χρυσίζει περισσότερο, να φταίει ο κάμπος που γέμισε κίτρινα λουλούδια ή μήπως είναι εκείνο το αγόρι το ανοιξιάτικο που τρέχει ανέμελο να νοιώσει τη ζέστη, να χαρεί την ομορφιά της φύσης, να ρουφήξει τα αρώματά της. Σαν πριγκιπόπουλο βγαλμένο απ ΄ τα παραμύθια πέφτει, κυλιέται στο χώμα, γίνεται ένα με τη γης, πληγώνεται από τα αγκάθια που ‘ ναι κρυμμένα ανάμεσα στα αγριολούλουδα, σωριάζεται κάτω κι ανασταίνεται από τη μυρωδιά του λεμονανθού, σαν πάει ο ήλιος να δύσει αργά το απόγευμα…

Μη σπαταλήσεις τη ζωή σου.

Μην αφήσεις άλλη μια μέρα να περάσει πνιγμένος στο παράπονό σου, στη στεναχώρια σου, στο πρόβλημά σου.

Αυτό που στ’ αλήθεια πρέπει να κάνεις είναι αυτό που αποφεύγεις.
Το θέλεις, αλλά το αποφεύγεις.
Τι είναι αυτό που σε κρατάει; Τι είναι αυτό που σε εμποδίζει να αποκτήσεις τη ζωή που θέλεις;
Αν δεν κάνεις τις σωστές ερωτήσεις, δε θα πάρεις τις σωστές απαντήσεις. Αν δεν έχεις μέσα σου τις σωστές απαντήσεις, πώς θα ξέρεις ποιον δρόμο να ακολουθήσεις στο χάρτη της ζωής σου;
Θα στέκεσαι εκεί, στο ίδιο σημείο, κολλημένη. Απογοητευμένη. Απελπισμένη.
Η σκέψη σου θα είναι «Δε γίνεται τίποτα. Τίποτα δεν αλλάζει. Παγιδεύτηκα».
Αυτό όμως είναι μία σκέψη.

Και οι σκέψεις δημιουργούν την πραγματικότητά μας.

Το ταξίδι της ζωής είναι μεγάλο, σύνθετο, με σκαμπανεβάσματα. Και όπως κάθε ταξίδι, ξεκινάει με ένα μικρό βήμα. Με μία συνειδητοποίηση: ότι είναι το δικό σου ταξίδι και το σχεδιάζεις εσύ. Και αν στην πορεία τα πράγματα δεν έρθουν όπως τα περίμενες, πάλι έχεις τη δύναμη να επιλέξεις το πώς θα αντιδράσεις.

Ιούλιος ή Ιούλης ή Γιούλης, Γ'

Άπό τς 19 - 21 Ιουλίου οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Λουκάρια, πανάρχαια γιορτή αγνώστου περιεχομένου.

Φουρινάλια

Από τις 20 - 30 Ιουλίου στη Ρώμη γιόρταζαν τις γιορτές Λουντί Βίκτορι Καίσαρις προς τιμήν του αυτοκράτορος Ιουλίου Καίσαρος, με αρματοδρομίες και θεατρικούς αγώνες - διαγωνισμούς.
Στις 7 Εκατομβαιώνος (περί τις 22 Ιουλίου) γιορτάζονταν τα Εκατόμβαια, με εκατόμβες, προς τιμήν του Εκατομβαίου Διός και του Εκατομβαίου Απόλλωνος.
Η 23η Ιουλίου ήταν για τους Ρωμαίους επίσημη αργία για τους λιμενεργάτες, όταν γιόρταζαν τα Νεπτουνάλια, προς τιμήν του θεού Νεπτούνους.
Την 25η Ιουλίου γιόρταζαν τα Φουρινάλια προς τιμήν της αυτόχθονης ιταλικής θεάς Φουρίνα (έφορος του Κάτω Κόσμου, προστάτιδα των κρηνών)
Στις 12 Εκατομβαιώνος (περί την 27η Ιουλίου) γιορτάζονταν τα Κρόνια, όπου προσέφεραν κοινές ευχαριστήριες θυσίες στον Κρόνο και τη Ρέα "για τη λήξη της συγκομιδής".

Κρόνια

22 Ιουλίου: Της αγίας Μαρκέλλας γιορτάζει όλη η Χίος και δη η Βολισσός. Η "Χιοπολίτις" οσία τιμάται ως προστάτης του νησιού με λαμπρά πανηγύρια.  Η Χία αγία έζησε περί το 1500, αλλά για πολλούς πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο με την αγία Μαρκέλλα τη ρωμαία, την οποια πιθανόν να εισήγαγαν Ενετοί στη Χίο και να ίδρυσαν πρώτοι ναΐδριό της εκεί. Το μοναστήρι της, με την καταπληκτική αμμουδερή παραλία του, βρίσκεται 6 χλμ από την ορεινή Βολισσό. Λένε ότι η παραλία είναι γεμάτη σκορπιούς που εξαφανίζονται την ημέρα της γιορτής της. Παίρνοντας κανείς το μονοπάτι μετά την παραλία θα βρεθεί σε ένα σημείο που αναβλύζει ζεστό βαθυκόκκινο νερό, οι ντόπιοι δε λένε πως εδώ σκοτώθηκε η αγία.

Λέγεται ότι ο πατέρας της την ερωτεύτηκε, όταν δε αυτή το αντιλήφθηκε κατέφυγε στο βουνό. Αυτός την κυνήγησε, έβαλε φωτιά στα βάτα που κρυβόταν η κόρη και την χτύπησε με τόξο. Εκείνη πληγωμένη παρακάλεσε το θεό να την κρύψει, όταν άνοιξε ένας βράχος και την έκλεισε σφιχτά μέσα του μέχρι τη μέση, ώστε να μην μπορέσει ο πατέρας να ικανοποιήσει την επιθυμία του. Μανιασμένο θεριό εκείνος την έφτασε, έκοψε τους μαστούς της και τους πέταξε στο βουνό, μετά έκοψε το κεφάλι της και το πέταξε στη θάλασσα. Φεύγοντας ανικανοποίητος, έπεσε κεραυνός και τον διαμέλισε.
Την ίδια ημέρα, της Μαρίας Μαγδαληνής τηρείται νηστεία με την κατάλυση κρασιού και λαδιού. Το ίδιο και την 25η, στην κοίμηση της Αγίας Άννης.

26 Ιουλίου: Η αγία Παρασκευή προετοιμάζει τους χριστιανούς για τους ουρανούς. Της τάζουν για τις παθήσεις των ματιών, είναι προστάτιδα των αναπήρων. Γενικά πιστεύεται πως η αγία Παρασκευή και ο άγιος Παντελεήμονας θεραπεύουν όλες τις αρρώστιες.Εξ ού και "κουτσοί, στραβοί, στην αγιά Παρασκευή ή στον άγιο Παντελεήμονα". Ιδιαίτερα αγαπητοί άγιοι στη Μακεδονία. Η "αγία του διπλού φωτός" γεννήθηκε ημέρα Παρασκευή σε προάστιο της Ρώμης, από ευσεβείς χριστιανούς γονείς. Έλαβε σπουδαία μόρφωση που με τη διδασκαλία της "άνοιγε τα μάτια του κόσμου, έπαιρνε το (πνευματικό) σκοτάδι και έδινε το φως" εξ ου και προστάτιδα των ματιών. Συνελήφθη, κακοποιήθηκε και θανατώθηκε το 140. Ο λαός την λέει και φαρμακίστρια και φαρμακιστερή..
27 Ιουλίου: Τον άγιο Παντελεήμονα, που τον λένε και απλά Ελεήμονα, έχουν για ιαματικό άγιο, γιατί ήταν γιατρός που τους πάντες θεράπευε και ελεούσε άνευ αμοιβής. Πιστεύεται ότι ειδικεύεται στις θεραπείες των παραμορφωμένων σωμάτων και των τυφλών. "κουτσοί, στραβοί, όλοι στον άγιο Παντελεήμονα" λένε σε Λέσβο, Ήπειρο και αλλού. Στην Κεφαλονιά "όπου κουτσός κι όπου στραβός τσίρος και γόμπος και σπανός, στον άη Παντελεήμονα.
Γεννήθηκε στη Νικομήδεια. Ασπάστηκε τον χριστιανισμό από νέος και κατόπιν σπούδασε ιατρός. Γι αυτό και ο λαός μας τον λέει απλά φαρμακολιά. Ως γιατρός ευεργετούσε, χωρίς να αμείβεται πλήθος ασθενών. Έκανε θαύματα και ελεούσε. Γι' αυτό και από Παντολέων, που ήταν το πραγματικό του όνομα, ο κόσμος τον φώναζε Παντελεήμονα. Μαρτύρησε το 305 επί βασιλείας Μαξιμιανού.
Το 1830 εμφανίστηκε ένας περίεργος άνθρωπος στο Άστρος Κυνουρίας, που διέδιδε ότι ήταν ο άγιος Παντελεήμονας. Φυσικό ήταν η φήμη του γεγονότος να εξαπλωθεί σύντομα και να συρρέουν πλήθη να τον δουν... Ο άγνωστος βέβαια δεν έκανε κανένα θαύμα οι πιστοί απογοητεύτηκαν αλλά δεν τον κυνήγησαν κιόλας...

Ιούλιος Α' μέρος: http://eismnimin.blogspot.com/2018/07/blog-post.html
Ιούλιος Β΄μέρος : http://eismnimin.blogspot.com/2018/07/blog-post_10.html


ΤΑΜΑΤΑ και ΑΝΑΘΗΜΑΤΑ - Γ. Λεκάκη

Ιούλιος ή Ιούλης ή Γιούλης, Β'

Στις 30 Σκιροφοριώνος (περί την 14η Ιουλίου) γιορτάζονταν τα Διισωτήρια προς τιμήν του Σωτήρος Διός και της Σωτείρας Αθηνάς, στο Διισωτήριο Ιερό στον Πειραιά. Γινόταν πομπή και αγώνες νέων. Τέλος οι άρχοντες θυσίαζαν στην Αγορά της Αθήνας και στους δύο θεούς για την καλοχρονιά, γιατί η επόμενη ήταν η πρωτοχρονιά των Αθηναίων.
Την 15η Ιουλίου ξεκίναγε ο πρώτος μήνας του νέου έτους, ο Εκατομβαιών, για τους Αθηναίους - όμοια τον έλεγαν και οι Δήλιοι. Σε άλλες περιοχές ο μήνας αυτός ονομαζόταν Απελλαίος (Δελφούς) ή Απελλαιών (Τήνο), Φυλλικός (Θεσσαλία), Ιπποδρόμιος (Λαμία, Βοιωτία), Γορπιαίος (Μακεδονία), Πάναμος (Ρόδο) ή Πάνημος (Μίλητο), Αζόσιος (Επίδαυρο), Υακίνθιος (Σπάρτη), Θυίος (Αιτωλία), Πελυσιών (Σάμο), Μιλτοφοριών (Αμοργό), Βασίλιος (κρήτη) κ.ά.
Την ίδια μέρα οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τις Ιδές, για τον θεό Ιούπιτερ. Επίσης γινόταν και η επίσημη ιππική πομπή Τρανσβέκτιο Εκουίτουμ, που ξεκινούσε από το Φόρουμ και κατέληγε στο Καπιτώλιο.
Οι Αρμένιοι γιορτάζουν το Βορτεβόρ, την παραδοσιακή τους γιορτή κατά τη διάρκεια της οποίας μικροί - μεγάλοι μπουγελώνουν και μπουγελώνονται, προκαλώντας έτσι τον καιρό για βροχές, έθιμο που οι ρίζες του χάνονται στα βάθη των αιώνων.

17 Ιουλίου και ο λαός μας τάζει στην αγιά Μαρίνα για να μαραθούν τα σπιθουράκια κάποιου από την ιλαρά. Γενικώς της τάζουν για τα μαραμένα (καχεκτικά) μωρά. Αντίθετα στην Κάσο πιστεύουν ότι η αγία μαραίνει τα μωρά και γι' αυτό οι νέες μητέρες δεν εργάζονται αυτή τη μέρα. Στις Καλυθιές Ρόδου της τάζουν για να ξεματιαστεί κάποιος, γιατί πιστεύουν ότι η αγιά Μαρίνα "μαραίνει τα κακά μάτια". Στι Χίο την έχουν προστάτιδα των ναυτικών, επειδή marina στα ιταλικά σημαίνει λιμάνι. Το Δεμάτι της Ηπείρου, μετά τη θεία λειτουργία, θυσιάζουν βόδι. Ο ιερέας διαβάζει το ζώο και η θυσία γίνεται σε βόθρο τον οποίο ανοίγουν γι' αυτήν την τελετή, στην αυλή της εκκλησίας. Στη Θράκη κόβουν το πρώτο σταφύλι και αλλού τα πρώτα σύκα, γι' αυτό λένε "της αγίας Μαρίνας σύκα και του άη Λια σταφύλι".
Η αγία Μαρίνα ήταν κόρη μη χριστιανού ιερέως από την Πισιδία της Κιλικίας (3ος αι.) που διδάχτηκε από μικρή τον χριστιανισμό από την παιδαγωγό της και γι' αυτό συνελήφθη από τον ηγεμόνα Ολύμβριο, βασανίστηκε και αποκεφαλίστηκε. Το παλαιότερο συναξάρι της την θέλει κυνηγό σαν την Άρτεμη. Οι Τούρκοι της Καππαδοκίας την λένε Ζεπίλ γιζ (παρθένος κόρη) και την θεωρούν προστάτιδα των ποιμνίων τους.

Ιούλιος ή Ιούλης ή Γιούλης, Α'

Ονομάστηκε προς τιμήν του Ιουλίου Καίσαρος, του μεταρρυθμιστού του ρωμαϊκού ημερολογίου (γενέθλια 7/7) από τον Αντώνιο.

Βαν Γκογκ, 1880
Μουσείο d orsay

Τον λένε και Γυαλιστή ή Γυαλινό επειδή γυαλίζει (=ωριμάζει) τα σταφύλια και τα σύκα... 

Οι ροδίτες τον λένε Φουσκομήνα ή Χασκομήνα, επειδή φουσκώνουν τα σύκα και χάσκουν από ωρίμανση.

Οι κυκλαδίτες, δωδεκανήσιοι και κρητικοί τον λένε Δευτερογιούλη.

Στη Σωζόπολη τον λένε Αηκερακίτη ή Αγιοκυριακίτη (γιορτή της αγ. Κυριακής)

Στην Αιτωλία τον λένε Αηλιά ή Αγιολλιά (γιορτή πρ. Ηλία)..

Ο Ιπποκράτης σε βυζαντινή εικόνα

Χθες, πρωτομηνιά γιόρταζαν οι άγιοι Ανάργυροι, Κοσμάς και Δαμιανός, σήμερα δε γιορτάζεται η κατάθεση της εσθήτος της Θεοτόκου.

Την 5η Ιουλίου οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Ποπλιφούτζια (Poplifugia = αναχώρηση του λαού), γιορτές που ήταν αφιερωμένες μάλλον στον θεό Ιούπιτερ και μάλλον ο λαός αναχωρούσε από τις πόλεις και έκανε πανηγύρια και καθαρμούς στις εξοχές.

Από τις 6 - 13 Ιουλίου οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τις γιορτές Λουντί Απολλινάρες (Ludi Apollinares) που γίνονταν αγώνες με άρματα και με θεατρικές παραστάσεις προς τιμήν του θεού Απόλλωνος.

7 Ιουλίου, εορτή της αγίας Κυριακής. Ήταν κόρη του Δωροθέου και της Ευσεβείας, επί Διοκλητιανού, οι οποίοι δεν είχαν παιδί και παρακαλούσαν τον Θεό να τους χαρίσει ένα, το οποίο ήρθε στον κόσμο ημέρα Κυριακή (γι' αυτό και πήρε αυτό το όνομα). Συνελήφθησαν όμως και οι τρεις κατά τους διωγμούς και οι μεν γονείς εστάλησαν στον έπαρχο Μελιτινής Αρμενίας, Ιούστο, η δε νεαρή Κυριακή στον καίσαρα Μαξιμιανό Νικομηδείας, ο οποίος τη δέρνει, η Κυριακή δεν μεταπείθεται να αλλαξοπιστήσει και τη στέλνει στον έπαρχο Βιθυνίας Ιλαριανό, που την διατάζει να θυσιάσει, αλλά μπαίνοντας στον ναό, ένας σεισμός καταρρίπτει τα είδωλα. Καταδικάζεται σε θάνατο δια πυράς αλλά εξέρχεται υγιής, ρίχνεται στα θηρία αλλά αυτά ξαπλώνουν στα πόδια της. Έξαλλος ο τύραννος τότε, διατάζει τον αποκεφαλισμό της, έξω από την πόλη. 

Στη Σωζόπολη της Θράκης, αγαπημένη τους αγία, που για χάρη της ονόμασαν όλο τον Ιούλιο Αηκερακίτη.

Στη Ρώμη την ίδια μέρα ( 7 Ιουλίου) γιόρταζαν τη γιορτή Νόνα Καπροτίνα ή των Θεραπαινίδων προς τιμήν της θεάς Ιούνο Καπροτίνα και του χθόνιου θεού της συγκομιδής, Κόνσους.

8 Ιουλίου στην Κύπρο, για τον ίδιο λόγο που τάζουν οι λοιποί στον άγιο Φανούριο, τάζουν και στον άγιο Επίκτητο, που εκεί τον λένε Δείχτητο. Μάλιστα υπάρχει και φερώνυμο χωριό, επειδή λένε ότι εκεί μόνασε ο άγιος, στην επαρχία Κυρήνειας. 

Ο άγιος Επίκτητος ήταν ιερέας, περί το 270. Κάποτε κάποιος άρχοντας του έφερε την παράλυτη κόρη του για να την θεραπεύσει, όπως και έκανε, με παράκληση και άγιο έλαιο. Θεράπευσε και 

δαιμονισμένο και η φήμη του εξαπλώθηκε. Τότε τον πλησίασε ένας νέος ονόματι Αστείων, γιος του γερουσιαστού Ιουλιανού, που του ζήτησε να τον κάνει χριστιανό αλλά για να μη νικηθεί από τα δάκρυα του πατέρα του ζήτησε να φύγουν προς άγνωστη χώρα. Πράγματι κίνησαν μαζί για την παραποτάμια πόλη Αλμιρίδη της Σκυθίας. Εκεί έκαναν πολλά θαύματα: Θεράπευσαν κωφάλαλο, δαιμονισμένο κ.ά. Η φήμη τους εξαπλώθηκε και όταν έφτασε ο έπαρχος Λατρονιανός διέταξε να τους συλλάβουν. Οδηγούνται στη φυλακή και την επομένη ομολογούν την πίστη τους ενώπιον πολυπληθούς ακροατηρίου. Μαστιγώνονται, ξεσκίζονται με σιδερένια νύχια και καίγονται με λαμπάδες. Όχι μόνο δεν αλλαξοπίστησαν, αλλά μετέστρεψαν και την πίστη του δήμιου Βιγλάντιου. Ρίχνονται σε λέβητα με πίσσα, αλλά πάλι εξέρχονται αβλαβείς. Τότε ο έπαρχος διατάσσει να φυλακιστούν και να μείνουν νηστικοί. Όσο περνούσαν οι μέρες και οι άγιοι νικούσαν και την πείνα, διέταξε να αποκεφαλιστούν. Τα λείψανά τους περιμάζεψε ο Βιγλάντιος και τα ενταφίασε. Ο Αστείων εμφανίστηκε στον ύπνο του Βιγλαντίου και του μήνυσε πως την επαύριο καταφθάνουν οι γονείς του. Πράγματι την επομένη κατέφθασαν, τους οποίους φιλοξένησε ο Βιγλάντιος και τους διηγήθηκε το μαρτύριο του γιου τους. Πήγαν στον τάφο του και οι μάρτυρες εμφανίζονται εμπρός τους εν΄μέσω ουρανίου φωτός. Ετσι πίστεψαν και οι γονείς του Αστείοντος και επιστρέφοντας στην πατρίδα τους, διαμοίρασαν τα υπάρχοντά τους στους φτωχούς συμπολίτες τους.
Στον άγιο Προκόπη τάζουν για προκοπή. Οι γονείς τάζουν για να προκόψει και να ευτυχήσει το νέο σπιτικό του παιδιού τους... Ήταν ο πρώτος μάρτυς της Παλαιστίνης επί Διοκλητιανού, μεγαλομάρτυς από την Αιλία (Ιεροσόλυμα).Τρεφόταν με άρτο και νερό κι' αυτό κάθε 2, 3 ή 7 μέρες. Μελετούσε συνεχώς τις γραφές. Διέμεινε στη Συθόπολη, όπου εκτελούσε χρέη αναγνώστου, εξορκιστού και διερμηνέως της συριακής. Αποκτώντας μεγάλη φήμη θεραπεύοντας, κατηγορήθηκε και οδηγήθηκε στον δικαστή Φλαβιανό ο οποίος τον υποχρέωσε να θυσιάσει στους θεούς, αρνείται, να κάνει σπονδή στους βασιλείς και του απαντά με ομηρικό στίχο "ουκ αγαθόν πολυκοιρανίη, εις οίρανος, έστω, εις βασιλεύς" και καταδικάζεται σε θάνατο..
Οι συναξαριστές μιλούν και για κάποιον Νεανία (μετέπειτα Προκόπιο) στρατηλάτη, επίσης απ' την Αιλία, επί Διοκλητιανού, που έζησε στη Σκυθόπολη, γιο του χριστιανού Χριστοφόρου και της ειδωλολάτρισσας Θεοδοσίας, η οποία πήγε στην Αντιόχεια, όπου ζούσε ο Διοκλητιανός, και τον διόρισε δούκα της Αλεξανδρείας διατάχθηκε δε να διώξει τους χριστιανούς. Ξεκίνησε με δύο λεγεώνες, αλλά τρομοκρατήθηκε τη νύχτα από έναν σεισμό στην Απάμεια και επιστρέφοντας στην Σκυθόπολη ζήτησε να του φτιάξουν σταυρό, όμοιο με εκείνον που είδε. Στον σταυρό εμφανίζεται η μορφή του Εσταυρωμένου με τη

λέξη "Εμμανουήλ" και στα δύο άκρα του οι λέξεις "Γαβριήλ" και "Μιχαήλ". Πηγαίνει στην Αιλία και κατατροπώνει τους Σαρακηνούς που την πολιορκούσαν. Η μητέρα του ζητάει να θυσιάσει στους θεούς, αυτός αρνείται και η ίδια τον καταγγέλλει στον άρχοντα της Παλαιστίνης Ούλκιο, ο οποίος τον στέλνει στην Καισάρεια, όπου μαστιγώνεται τόσο σκληρά ώστε κι οι θεατές τον λυπήθηκαν. Στη φυλακή βαπτίζεται Προκόπιος. Μετά από πολλά βασανιστήρια με μαστιγώματα με βούνευρα, καύση των πληγών με πυρωμένα σίδερα, αποκεφαλίζεται.

Η συνέχεια στο επόμενο...

Ιούλιος Β' μέρος: http://eismnimin.blogspot.com/2018/07/blog-post_10.html
Ιούλιος Γ' μέρος : http://eismnimin.blogspot.com/2018/07/blog-post_14.html

ΤΑΜΑΤΑ και ΑΝΑΘΗΜΑΤΑ - Γ. Λεκάκη

"Έρως και Αντέρως"

"Ο Έρως με το τόξο του",  Ρωμαϊκό αντίγραφο του γλυπτού του Λυσίππου 
/ Μουσείο Καπιτωλίου

Ο Έρωτας είναι ο ελληνικός θεός της αγάπης, 
o Cupid των Ρωμαίων και η μασκότ της Ημέρας του Αγίου Βαλεντίνου.
Ετσι, όπως είναι φυσικό σήμερα αναφερόμαστε στον Έρωτα, τη μυθική προσωποποίηση της 
αγάπης, της επιθυμίας και του πόθου, καθώς η ετυμολογία του ονόματος προέρχεται από 
το ρήμα :

"Εράω, -ώ", που σημαίνει "αγαπώ, ποθώ". 

Eros Farnese
(Αντίγραφο του Έρωτος των Θεσπιών)

Πολύπλοκη και σύνθετη η  γενεαλογία του Έρωτα!

Στον Όμηρο δεν αναφέρεται ως θεότητα αλλά έχει 
την έννοια της επιθυμίας γενικά.
Στη Θεογονία του Ησιόδου αποτελεί μία από 
τις αρχέγονες δυνάμεις, που γεννήθηκε μετά 
το Χάος και τη Γη.
Κατά τον μυθογράφο Φερεκύδη  ο Έρως ταυτίζεται
με το Δία και έχει το ρόλο του δημιουργού.
Κατά την  ορφική κοσμογονική θεωρία ο θεός 
γεννήθηκε από ένα αυγό που άφησε η Νύχτα 
στους κόλπους του Ερέβους.
Τέλος, για τον κωμωδιογράφο Αντιφάνη πρώτα 
έγινε η Νύχτα, το Χάος, μετά ο Έρως και κατόπιν 
το Φως και οι θεοί.

Κύριο γνώρισμα του Έρωτα, στις αρχαίες λόγιες πηγές, 
είναι η ομορφιά και η νεότητά του.